-
عنوان مطلب:مراحل اهدا تا مصرف
يك پايگاه انتقال خون از بخشهاي زير تشكيل شده است.
ثبت نام و پذيرش : در اين بخش بعد از اخذ كارت ملي مشخصات اهداكننده بطور كامل در كامپيوتر و تحت برنامه كشوري Ibto (كه از سال 83 راهاندازي و در سال 88 كليه پايگاههاي اقماري نيز آنلاين شده است) ثبت شده و عكس اهداكننده نيز در پرونده الكترونيكي درج شده و شماره كيسه خون ايشان نيز توسط دستگاه باركدينگ درج ميشود.
از اطلاعات مهم در درج اطلاعات اهداكننده بجز مشخصات فردي، سابقة اهداي خون، عضويت در ليست اضطراري، انتخاب همكاري در اهداي خون مستمر و كدپستي ميباشد.
2- اتاق معاينه : پس از ثبت نام، اهداكننده به اتاق معاينه راهنمايي ميشود تا معاينات پزشكي لازم از ايشان بعمل آيد.
پزشك مربوطه بعد از معاينه و گرفتن شرح حال و تاريخچه بيماريهاي خاص، مجوز لازم براي اهداي خون را صادر مينمايد. و در صورت داشتن شرايط خونگيري از قبيل فشار خون متعادل، هموگلوبين در محدوده نرمال، نبض متعادل و منظم، عدم ابتلا به بيماريهاي مختلف و داشتن سلامت كامل، قسمت خود حذفي محرمانه كه توسط پزشك توضيح داده شده فرد در قسمت خودحذفي دگمه خون من مصرف شود يا نشود را علامت ميزند البته خودحذفي محرمانه در راستاي تأمين سلامت خون انجام ميشود و پاسخگوئي صادقانه نقش مهمي در ايمني خود فرد ايفا مينمايد و بعد از اين مراحل به اتاق خونگيري راهنمايي ميشود. اين نكته بسيار مهم است كه اگر بدليلي پزشك فرد مراجعه كننده را از اهداي خون معاف نمود، اهداكننده بايد توجه داشته باشد كه فرد بنا به داشتن دلايل علمي و پزشكي يا جهت سلامت اهداكننده و ايمني خون او را معاف نموده است و فرد يا معاف موقت ميشود يعني اينكه بعد از زماني كه پزشك تشخيص داد ميتواند جهت اهداي خون مراجعه نمايد و يا معاف دائم كه فرد به جهت مشكلات جسمي و يا ... بصورت دائم از اهداي خون معاف ميشود.
در ضمن بر حسب نياز در اين قسمت از كيسههاي فيلتردار براي بيماران تالاسمي و كيسههاي اطفال نيز استفاده ميشود.
مشاورة پزشكي : وظيفه اين بخش انجام مشاوره پزشكي و ارائه اطلاعات در خصوص بيماريهاي عفوني نظير هپاتيت و ايدز ميباشد.
بخش خونگيري : اهداكننده پس از معاينه در صورت داشتن شرايط اهداء، بر روي تخت راحتي خوابيده و خون خود را اهدا ميكند كه اين كار در مدتي حدود 10 دقيقه انجام ميگيرد. در اين مدت اطلاعات فرد، روي ليبل كيسه خون و زمان و تاريخهاي شمسي و ميلادي درج شده و نمونههاي مورد نياز نيز جهت انجام آزمايشات لازم اخذ ميشود و اهداكننده پس از انجام خونگيري حدود 15 دقيقه استراحت كرده و از ايشان پذيرايي بعمل ميآيد.
بخش فصد درماني : در اين بخش بعد از كنترل هماتوكريت مراجعه كنندگان در صورت نياز اقدام به فصد درماني مينمايد و اين خونها مورد استفاده قرار نميگيرد.
آزمايشگاه روتين : آزمايشگاه خود به چند بخش مجزا و در عين حال مرتبط با هم تقسيم ميشود:
1- الف) آزمايشگاه گروه خوني : وظيفةاصلي اين بخش تعيين گروه خون كيسههاي خون اهدايي از نظر گروههاي خوني ABO و RH ميباشد. بعد از انجام آزمايشات دقيق، غربالگري از عوامل عفوني، گروه خوني تعيين شده و ديگر اطلاعات بصورت يك برچسب باركد بر روي كيسهها نصب ميشود.
2- ب) آزمايشگاه غربالگري عوامل عفوني: يكي از قسمتهاي مهم انتقال خون در كنترل خون اهدايي از نظر بيماريها ميباشد كه بصورت معمول پنج آزمايش تشخيصي ايدز، هپاتيت B ، هپاتيت C ، HTLVI/II و سيفيليس بر روي كليه خون اهدا شده گرفته و در شبكه ثبت ميشود.
بخش توليد فرآوردهها: اين بخش وظيفة تهيه فرآوردههاي مختلف خوني را بر عهده دارد.
كه در سالهاي اخير با خريد تجهيزات متنوع و مدرن اقدام به جداسازي فرآوردههاي خوني طبق آخرين استانداردهاي بين المللي مينمايد كه اين امر باعث توليد محصولات با كيفيت بالا شده است.
فرآوردههاي خوني
براي استفاده بهينه از يك واحد خون اهدا شده، اجزاي مختلف آنرا به روشهاي مختلف از هم جدا و در شرايط خاص نگهداري ميكنند. كه هر يك از اين اجزا را يك فرآورده خوني ميگويند.
اولين فرآورده :
گلبول قرمز فشرده شده Packed Cell ( P.C ) : فقط 35 روز در محدوده 2 ± * 4 قابل نگهدراي است.
گلبولهاي قرمز شسته شده : بيمارانيكه تزريق خون مكرر دارند و تزريق خون اهداكنندگان مختلف به آنها حساسيت ايجاد مينمايد از اين فرآورده استفاده ميشود كه فقط 24 ساعت از زمان تهيه آن قابل استفاده است.
در سالهاي اخير براي رفع مشكل حساسيت بيماران به تزريق خون از خونهاي فيلتر شده استفاده ميشود كه مزاياي زيادي نسبت به خون شسته شده دارد.
پلاكت : اين فرآورده را بايد از خون تازه كه بيشتر از 8 ساعت از خونگيري آن نگذشته باشد تهيه نمود. پلاكت در بيماراني به كار ميرود كه دچار كمبود پلاكت ميباشند. اين فرآورده تا 4 روز در دماي 22 درجه قابل نگهداري است.
پلاسماي تازه منجمد : اين فرآورده هم مانند پلاكت از خوني تهيه ميشود كه كمتر از 8 ساعت از خونگيري آن گذشته باشد و به مدت يك سال در شرايط منفي 30 درجه قابل نگهداري است.
رسوب كرايو : اين محصول در شرايط خاصي از پلاسماي تازه منجمد تهيه ميشود و حاوي فاكتور هشت و پروتئيني به نام فيبرينوژن است و در پائين تر از منهاي 20 درجه به مدت يكسال قابل نگهدراي است.
.
قسمت پخش خون : خونهايي كه تمام مراحل آزمايش و فرآورده را طي كرده و گروه خوني آنها مشخص شده و از هر لحاظ آمادة تزريق هستند و مشكلي از نظر بيماريها ندارند به قسمت پخش منتقل ميگردند تا طبق درخواست مراكز درماني و بيمارستانها در اختيار آنها قرار گيرد. در ضمن فرآوردههاي خون به افرادي كه نماينده بيمارستان بوده و آموزش لازم از طرف انتقال خون را ديده باشند از طريق باركدينگ و نوع فرآورده درخواستي تحويل داده ميشود.
از واحدهاي مهم ديگر بسيج اهداكنندگان، كنترل كيفي، روابط عمومي، پلاسمافرز، پلاكت فرز، كميته بيمارستاني و ... ميباشد.
سایر مطالب مرتبط





